خدايا، من به تو پناه مى‏برم از طغيان حرص، و تندى خشم، و غلبه حسد. و ضعف نيروى صبر، و كمى قناعت، و سوء خلق، و افراط شهوت، و غلبه عصبيت، و پيروى هوس، و مخالف هدايت، و از خواب غفلت، و اقدام بر تكلف، و گزيدن باطل بر حق، و پافشارى بر گناه، و خرد شمردن معصيت، و بزرگ شمردن طاعت، و تفاخر توانگران، و تحقير نسبت به درويشان، و كوتاهى در حق زيردستان. و ناسپاسى نسبت به كسى كه بر ما حقى داشته باشد. و از آنكه به ستمكارى كمك دهيم. يا ستمزده‏اى را خوار گذاريم. يا آنچه را كه حق ما نيست بخواهيم. يا در علم از روى بى‏اطلاعاعى و بر خلاف عقيده سخنى گوئيم. و پناه مى‏بريم به تو از آنكه قصد خيانت با كسى داشته باشيم. و از آنكه در اعمالمان خود پسندى كنيم، و آرزوهاى خود را دراز سازيم و پناه مى‏بريم به تو از بدى باطن، و كوچك شمردن گناه خرد، و از آنكه شيطان بر ما چيره گردد، يا روزگار ما را واژگون بخت سازد، يا سلطان در بازه ما ستم كند. و پناه مى‏بريم به تو از دست آلودن به اسراف، و از نايافتن رزق كفاف و پناه مى‏بريم به تو از شماتت دشمنان و احتياج به همگنان، و زيستن در سختى، و مرگ بدون آمادگى، و پناه مى‏بريم به تو از عظيمترين حسرت و بزرگترين مصيبت و بدترين بدبختى، كه حسرت قيامت و مصيبت در دين و دخول به دوزخ است و از بدى عاقبت، و نوميدى از ثواب و نزول عقاب.
خدايا بر محمد و آلش رحمت فرست، و مرا و همه مؤمنين و مؤمنات را از همه اين شرور پناه ده، اى مهربان‏ترين مهربانان.

     بسم الله الرحمن الرحیم

اى كسى كه گره‏هاى سختيها بوسيله تو گشوده مى‏شود، و اى كسى كه تندى و سورت شدائد بتو مى‏شكند، و اى كسى كه بيرون شدن از تنگى به راحتى فرج از تو طلبيده مى‏شود. دشواريها به قدرت تو هموار شده و سلسله اسباب به لطف تو بر قرار گشته، و قضا به قدرت تو جريان يافته و اشياء بر وفق اراده تو روان شده‏اند، پس همه چيز به مجرد خواست توبى‏گفتنت فرمان پذيرند، و به محض اراده تو بدون نهى كردنت، باز داشته شده‏اند. توئى خوانده شده براى حل مشكلات و توئى پناه در بليات. جز بلائى كه تواش دفع كنى بلائى دفع نمى‏شود، و غير از آنچه تواش بر طرف سازى بر طرف نمى‏گردد هم اكنون، اى پروردگار من بلائى بر من فرود آمده كه سنگينيش مرا به زانو در افكنده و گرفتاريئى به من رو آورده كه تحملش مرا از پا در آورده، و آن را تو به قدرت خود وارد آورده‏اى و به اقتدار خود بر من متوجه ساخته‏اى، پس براى آنچه تو وارد كرده‏اى برگرداننده‏اى، و براى آنچه تو پيش آورده‏اى تغيير دهنده‏اى، و براى آنچه تو فرو بسته‏اى گشاينده‏اى، و براى آنچه تو مشكل ساخته‏اى آسان كننده‏اى، و براى آنكه تو خوار كرده‏اى، يارى دهنده‏اى نيست، پس بر محمد و آلش رحمت فرست، و به رحمت خود در آسايش را اى پروردگار من به رويم بگشاى، و به قوت خود سلطان غم را از هجوم بر من منهزم ساز، و مرا در شكوايم به توجه كامل نائل فرماى، و در آنچه مسئلت كرده‏ام شيرينى احسان خود را به من بچشان، و از نزد خود رحمت و گشايش آسان ارزانى دار، و از لطف خود نجات و خلاصى سريع مقرر ساز و مرا به سبب غلبه غم از رعايت واجبات و به كار بستن مستحبات خود باز مدار زيرا كه من اى پروردگار به علت آنچه برسرم آمده بى تاب و توان شده‏ام و قلبم از تحمل آنچه بر من رخ داده لبريز از غم شده است و تو بر رفع گرفتارى من و دفع آنچه در آن افتاده‏ام قادرى. پس قدرتت را در باره من به كار بر، اگر چه از جانب تو سزاوار آن نباشم. اى صاحب عرش عظيم:

       بسم الله الرحمن الرحیم

خدايا سه خصلت مرا از مسئلت تو باز مى‏دارد و يك خصلت مرا بر آن برمى‏انگيزد:
باز مى‏دارد مرا امرى كه صادر كرده‏اى و من از امتثال آن كندى كرده‏ام و نهيى كه فرموده‏اى و من به مخالفتش شتافته‏ام، و نعمتى كه آن را به من بخشيده‏اى و من در شكرش كوتاهى نموده‏ام.
و بر مى‏انگيزد مرا، به مسئلت تو، تفضلت بر هر كه رو به تو آورد، و از راه نيكبختى به درگاه تو آيد، زيرا كه همه احسانهاى تو از روى تفضل است و همه نعمتهايت بى‏مقدمه و بدون سابقه استحقاق است. پس اكنون اين منم اى خداى من كه بر در خانه عزتت مانند منقادى ذليل ايستاده‏ام و در عين شرمندگى به مانند سائل محتاجى عيالبار در پيشگاه تو معترفم كه به هنگام احسانت جز به خوددارى از عصيانت گردن ننهادم و از همگى وظايفى كه در برابر تو داشتم تنها به همين خوددارى اكتفا كردم و با اين همه در همگى احوال از انعام تو بى‏بهره نبوده‏ام، پس اى خداى من آيا اقرارم به بدى كردارم به نزد تو، مرا سود مى‏دهد؟ و آيا اعترافم به زشتى رفتارم مرا از عذاب رهائى مى‏بخشد؟ يا در اين مقام و موقعيتم تيغ خشم خود رابر من آخته‏اى و در همين هنگام كه ترا همى خوانم غضب خود را ملازم من ساخته‏اى؟ منزهى تو اى خدا از تو نوميد نمى‏شوم زيرا تو خود در توبه را به روى من گشوده‏اى بلكه همچون آن بنده ذليل به سخن مى‏پردازم كه در باره خود ستمكار ونسبت به حرمت پروردگار خود سهل انگار شده. آن بنده كه شمار گناهانش عظيم گشته تا خطرناك شده، و ايام عمرش روى برتافته تا سپرى گشته، تا چون بنگريسته كه وقتكار بگذشته و دوران عمر به پايان رسيده، و يقين كرده كه از عذاب تو پناهى و از انتقام تو گريزگاهى نيست، به قصد انابه بسوى تو روى آورده، و توبه‏اش را براى تو خالص ساخته، پس با دلى پاك و پاكيزه بسوى تو برخاسته و آنگاه ترا با ناله‏اى محزون و آهسته بخوانده، در حالى كه از شدت فروتنى در برابر تو خم شده، و در اثر سرافكندگى چنبر گشته، و ترس هر دو پايش رابلرزه افكنده، و سيل اشك گونه‏هايش را فرا گرفته، و در آن حال كه تو را همى خواند كه: اى مهربان‏ترين مهربانان، و اى رحيمتر كسى كه طالبان رحمت شب و روز آهنگ او كنند، و اى مهربانتر كسى كه آمرزش طلبان گرد او گردند، و اى كسى كه عفوت از انتقامت فزون است. و اى كسى كه خشنوديت از خشمت بيشتر است. و اى كسى كه بوسيله حسن تجاوز بر خلق خود منت نهاده‏اى، و اى كسى كه بندگانت را به پذيرفتن توبه عادت داده‏اى و اى كسى كه اصلاح امور فاسدشان را بوسيله توبه خواسته‏اى. و اى كسى كه از عمل ايشان به مقدار اندك خشنود شده‏اى و اى كسى كه اندك ايشان را پاداش فراوان داده‏اى. و اى كسى كه اجابت دعا را بر ايشان ضمانت كرده‏اى و اى كسى كه به آيين تفضل، پاداش نيك را بر عهده خود به ايشان وعده داده‏اى من گناهكارترين گناهكارى نيستم كه تو او را آمرزيده باشى و نكوهيده‏ترين كسى نيستم كه عذر به درگاه تو آورده و تو عذرش را پذيرفته باشى، و ستمكارترين كسى نيستم كه نزد تو توبه كرده و تو باز با او احسان كرده باشى باز مى‏گردم بسوى تو در چنين حال، بازگشتن كسى كه از كرده پيشين خود پشيمان، و از آنچه بر او گرد آمده نگران است و از ورطه‏اى كه در آن افتاده از روى خلوص شرمسار است، و مى‏داند كه عفو از معصيت عظيم در نظر تو بزرگ نمى‏نمايد و در گذشتن از گناه بزرگ بر تو دشوار نيست، و تحمل جرمهاى بيرون از حد بر تو گران نمى‏آيد و محبوبترين بندگانت نزد تو كسى است كه سركشى بر تو را فرو گذارد. و از اصرار بر گناه، اجتناب كند، و طلب آمرزش را ادامه دهد. و من نزد تو بيزارى مى‏جويم از آنكه سركشى كنم، و به تو پناه مى‏برم از آنكه در گناه اصرار ورزم، و براى آنچه در آن كوتاهى كرده‏ام، از تو آمرزش مى‏طلبم، و براى هر عملى كه از انجامش فرو مانده‏ام از تو يارى مى‏جويم.
خدايا بر محمد و آلش رحمت فرست، و حقوقى را كه بر ذمه من دارى بر من ببخش، و از آنچه مستوجب آنم معافم‏دار و از آنچه بدكاران از آن هراسانند، پناهم ده، زيرا كه تو بر عفوت كمال قدرت دارى، و براى آمرزش، مورد اميدوارى هستى و به درگذشتن از گناه معروفى، حاجتم را جز در خانه تو محل طلبيدنى، و گناهم را غير از تو آمرزنده‏اى نيست. حاشا كه چنين نباشى! و من جز از تو بر خود بيم ندارم. زيرا كه توئى سزاوار پرهيزكارى، و اهل آمرزش .
بر محمد و آلش رحمت فرست، و حاجتم را روا كن. و مطلبم را برآور و گناهم رابيامرز. و دلم را از ترس ايمن ساز، زيرا كه تو بر هر چيز قدرت كامل دارى. و آن كار بر تو آسان است. دعايم را مستجاب فرماى، اى پروردگار جهانيان.
                     
                                 

سپاس خداى را كه شب و روز را به نيروى خود بيافريد و ميان آن در به قدرت خود امتياز بر قرار كرد و براى هر يك از آن دو حدى محدود و مدتى ممدود قرار داد خدائى كه بنابر سنت مقدر خود براى بندگان در تأمين وسائل تغذيه و پرورش ايشان هر يك از شب و روز را جاى گزين آن ديگر مى‏سازد و هر يك از آن دو را بدون ديگرى مى‏برد و بر مى‏آورد و مى‏افزايد و مى‏كاهد براى تأمين روزى بندگان و نشو و نماى ايشان شب و روز را جاى گزين يكديگر مى‏سازد پس شب را براى ايشان بيافريده تا در آن از حركات خسته كننده و فعاليتهاى آزار دهنده بياسايند و آن را جامه‏اى ساخته كه از به هر آسودن و غنودنش بپوشند تا موجب رفع خستگى و تجديد نيرو و نشاطشان باشد و به آن وسيله به كام دل خود برسند و روز را براى ايشان بينائى بخش و روشنگر بيافريده تا در پرتو آن به تحصيل فضل و احسانش بكوشند و اسباب دست يافتن به روزيش را فراهم سازند و در طلب آنچه رسيدن به نعمت عاجل دنياشان و درك سعادت آخرتشان در گرو آن است در عرصه زمين خدا روان گردند او به همه اين تدبيرها كار ايشان را به سامان مى‏آورد و اعمالشان را مى‏آزمايد، و چگونگى احوال ايشان را در اوقات طاعتش و در منازل واجباتش و موارد احكامش همى نگرد. تا آن را كه بد كرده‏اند به كيفر عمل خود برساند و آنان را كه كار نيك كرده‏اند پاداش نيك دهد.
خدايا پس سپاس ترا بر آنكه پرده تاريكى شب را به نور صبح شكافتى و ما را از روشنى روز بهره‏مند ساختى، و به منافع روزيها بينا فرمودى، و از پيش آمدهاى آفات نگاه داشتى. صبح كرديم و همه اشياء يكسره صبح كردند در حالى كه همگى ملك توايم: از آسمان گرفته تا زمينش و هر چه در هر يك از آن دو پراكنده ساخته‏اى ساكن و جنبنده‏اش، ثابت و سيارش و آنچه در هوا برآمده، و آنچه در زير خاك پنهان شده.
صبح كرديم در قبضه قدرت تو، در حالى كه پادشاهى و سلطه‏ات ما را فرا مى‏گيرد و مشيت ما را به هم مى‏پيوندد، و به فرمان تو در كارها تصرف مى‏نمائيم، و در محيط تدبير تو در انقلاب و تحوليم از امور جز آنچه تو فرمان داده‏اى و از خير جز آنچه تو بخشيده‏اى در اختيار ما نيست، و اين، روزى نوين و تازه است و او بر ما گواهى آماده است، اگر نيكى كنيم ما را با سپاس به درود مى‏كند، و اگر بدى كنيم از ما. به نكوهش جدا مى‏شود.
خدايا بر محمد و آلش رحمت فرست و حسن مصاحبت اين روز را روزى ما ساز و از سوء مفارقتش به سبب ارتكاب نافرمانى يا اكتساب گناه كوچك يا بزرگى نگاه‏دار. و بهره ما را از نيكيها در آن سرشار كن، و ما را در اين روز از بديها به پيراى و از آغاز تا انجام آن را براى ما از ستايش و سپاس و مزد و اندوخته و فضل و احسان پر ساز.
خدايا زحمت ما رابه سبب خود داريمان از گناه بر فرشتگان كرام الكاتبين كم و آسان ساز، و نامه‏هاى اعمالمان را از حسناتمان پر كن و مإ؛**ّّ را نزد آن فرشتگان به كردارهاى بدمان رسوا مساز.
خدايا در هر ساعت از ساعات روز بهره‏اى از اعمال بندگانت و نصيبى از شكرت و گواه صدقى از فرشتگانت را براى ما مقرر دار.
خدايا بر محمد و آلش رحمت فرست و ما را از پيش رو و پشت سر و از جهات راست و چپمان، و از همه جوانبمان نگاه‏دار: نگاه داشتنى كه از نافرمانى تو باز دارنده، و به پيرويت راهنما، و در راه محبتت به كار برده شده باشد.
خدايا بر محمد و آلش رحمت فرست، و ما را در اين روزمان و اين شبمان و در همه روزهامان موفق دار،براى كار بستن خير، و دورى از شر، و شكر نعمتها، و پيروى سنتها، و اجتناب از بدعتها و امر به معروف، و نهى از منكر، و طرفدارى اسلام، و نكوهش باطل، و خوار ساختن آن، و يارى حق و گرامى داشتن آن، و ارشاد گمراه، و معاونت ناتوان، و فريادرسى مظلوم.
خداوندا بر محمد و آلش رحمت فرست، و اين روز را مبارك‏ترين روزى قرار ده كه در يافته‏ايم، و كامل‏ترين رفيقى كه با او همراه شده‏ايم، و بهترين وقتى كه در آن بسر برده‏ايم. و ما را از خشنودترين كسانى از جمله خلق خود قرار ده، كه شب و روز برايشان گذشته است: شاكرترين ايشان در برابر نعمتهائى كه به او ارزانى داشته‏اى. و پايدارترين ايشان به شريعتهايت كه پديد آورده‏اى. و خود دارترين ايشان از نواهئى كه از آن بر حذر ساخته‏اى.
خدايا همانا كه من ترا گواه مى‏گيرم، و تو از گواه ديگر بى‏نياز كننده‏اى، و آسمان تو و زمين تو و آن فرشتگانت را كه در آن دو مسكن داده‏اى و ساير آفريدگانت را در اين روز خود و اين ساعت خود و اين شب خود و اين مكان خود گواه مى‏گيرم كه من شهادت مى‏دهم كه تو به حقيقت آن خدائى هستى كه معبودى جز تو نيست كه بپا دارنده انصاف و عادل در حكم و مهربان و بندگان، و مالك ملك و رحيم به خلقى. و شهادت مى‏دهم كه محمد بنده تو و فرستاده تو و برگزيده تو از خلق تو است. بار رسالت خود را به دوش او نهادى پس آن را ابلاغ كرد. و او را به پند دادن امتش فرمان دادى پس ايشان را پند داد.
خدايا بر محمد و آلش رحمت فرست بيش از آنچه بر كسى از خلق خود رحمت فرستاده‏اى، و از جانب ما كاملترين و بهترين پاداشى را كه به كسى از بندگانت يا يكى از پيغمبرانت از جانب امتش داده‏اى به او پاداش ده. زيرا كه توئى بسيار بخشنده نعمت بزرگ و آمرزنده گناه سترك. و تو از هر مهربانى مهربانترى. پس رحمت فرست بر محمد و ال محمد        بر گرفته از سایت اوینی

نيايش چهارم 

 

.دعاى آن حضرت است در درود بر پيروان پيامبران و تصديق كنندگان ايشان

بارخدايا،به آمرزش و خشنودى خود،آن گروه از مردم روى زمين‏را ياد كن كه پيروان پيامبران بودند و ناديده به پيامبريشان گواهى دادند،به هنگامى كه معاندان به دروغشان نسبت مى‏دادند .آنان در هر زمان‏از عهد آدم تا محمد صلى الله عليه و آلهـكه پيامبرانى مبعوث داشتى وراهنمايانى برانگيختى كه پيشوايان هدايت بودند و سرداران اهل‏تقوىـبر آنان به تمامى سلام و درود بادـبه پرتو حقايق ايمان شوق‏يارى رسولان داشتند.

بار خدايا،به آمرزش و خشنودى خود،اصحاب محمد را ياد كن،بويژه آنان كه حق صحبتش نيكو ادا كردند و در نصرتش دليريها نمودندو به يارى او بر خاستند و به ديدار او شتافتند و اجابت دعوتش را بريكديگر پيشى گرفتند.چون حجت رسالت خويش به گوششان‏رسانيد،پاسخ قبول دادند و از زن و فرزند خويش براى اظهار دعوت اوبريدند و در تثبيت نبوتش با فرزندان و پدران خود پيكار كردند،تا به‏وجود او پيروز شدند.

بار خدايا،به آمرزش و خشنودى خود،آن كسان را ياد كن كه محبت‏او در دل داشتند و در بازار مودت او به تجارتى اميد بستند كه در آن زيان وكساد راه نيابد.و آن كسان را كه چون چنگ در ريسمان ولاى او زدند،خاندان و عشيرت از ايشان بگسست و چون در سايه پيوند او آرميدند،خويشان پيوند از ايشان ببريدند.

بار خدايا،آنچه را كه آنان براى تو و در راه تو واگذاشتند فراموش‏منماى و به خشنودى خويش خشنودشان فرماى،زيرا كه مردم را براى‏اعتلاى دين تو گرد آوردند و همراه با رسول تو براى رواج آيين تو خلق‏را به سوى تو فرا خواندند.و به سزاى آنكه از شهر و ديار خود و از ميان‏قوم خويش مهاجرت كردند و امن و راحت خود به عسرت و تنگى بدل‏كردند،پاداش نيكشان عطا فرماى.و نيز پاداش ده آن گروه ازستمديدگان را كه در راه نصرت دين خود بر شمارشان افزوده‏اى. بار خدايا،تابعان اصحاب محمد را بهترين پاداش ارزانى دار؛آنان‏كه به نيكى در پى اصحاب رفتند و مى‏گويند:«پروردگار ما،ما را وبرادران ما را كه در ايمان بر ما پيشى گرفتند بيامرز.»#(1) آنها به جانب‏ايشان آهنگ كردند و مقصد و مقصود آنان جستند و به شيوه آنان رفتندو در دلشان شائبه ترديد پديد نيامد تا از راهشان منحرف سازد يا درپيروى آثار ايشان خلل آورد و از اقتدا به فروغ تابناك هدايتشان‏بازدارد،بلكه همواره پشتيبان و ياور آنان باشند،آيين ايشان را پيروى‏كنند و به فروغ هدايتشان راه جويند و همرأى و همپيمانشان بوند وآنچه از ايشان بشنوند به دروغ نسبت نكنند.

بار خدايا،بر تابعان و زنان و فرزندانشان و هر كه از ايشان مطيع‏فرمان تو باشد،از امروز تا روز باز پسين درود بفرست؛درودى كه به‏بركت آن،ايشان را از نافرمانى خود بازدارى و باغهاى بهشت به‏رويشان گشاده گردانى و از كيد شيطانشان نگه‏دارى.

و چون در كارى نيك از تو مدد خواهند،ياريشان كنى و از حوادث‏روزان و شبانـمگر آنچه خيرشان در آن باشدـحفظ كنى و اميد به‏لطف و كرم خويش در دل آنان پديد آورى و چنان كنى كه به آنچه در نزدتوست آزمند گردند و در آنچه ديگر بندگان در دست دارند تهمت رواندارند.تا آنان را چنان بازگردانى كه به سوى تو بگروند و از تو بيم‏كنند،و به فراخيها و خواسته‏هاى اين جهان زودگذر بى‏ميلشان كنى وشوق عمل براى ثواب آن جهانى و آمادگى براى پس از مرگ را دردلشان اندازى و سختى و تلخكامى روزى را كه جانها از بدنهاشان‏بيرون مى‏آيد بر آنها آسان كنى و از حوادث وحشتزاى قيامت و سختى‏آتش دوزخ و عذاب جاويد آن معاف دارى و به جايگاه امن و آرامش كه‏پرهيزگاران راست روانه گردانى.

پى‏نوشتها

1.اشاره است به اين آيه: و الذين جاؤا من بعدهم،يقولون ربنا اغفر لنا و لاخواننا الذين‏سبقونا بالايمان و لا تجعل فى قلوبنا غلا للذين آمنوا،ربنا انك رؤوف رحيم (سوره 59/آيه 10)

س از مرگ را دردلشان اندازى و سختى و تلخكامى روزى را كه جانها از بدنهاشان‏بيرون مى‏آيد بر آنها آسان كنى و از حوادث وحشتزاى قيامت و سختى‏آتش دوزخ و عذاب جاويد آن معاف دارى و به جايگاه امن و آرامش كه‏پرهيزگاران راست روانه گردانى.

پى‏نوشتها

1.اشاره است به اين آيه: و الذين جاؤا من بعدهم،يقولون ربنا اغفر لنا و لاخواننا الذين‏سبقونا بالايمان و لا تجعل فى قلوبنا غلا للذين آمنوا،ربنا انك رؤوف رحيم (سوره 59/آيه 10)

بار خدايا،درود بفرست بر حاملان عرش خود،فرشتگانى كه‏در تسبيح تو سسستى نپذيرند و از تقديس تو ملال نگيرند و از پرستش تودر نمانند و فرمانبردارى تو را آن گونه به جد در ايستند كه چشم بر هم‏زدنى كوتاهى نورزند و از عشق و شيفتگى تو ذره‏اى غفلت نكنند.

بار خدايا،درود بفرست بر اسرافيل،آن فرشته صاحب صور كه‏چشم گشوده منتظر فرمان توست،تا در صور خود بدمد و خفتگان گور رابرانگيزاند.

بار خدايا،درود بفرست بر ميكائيل،آن فرشته‏اى كه در نزد تواش‏مقامى ارجمند است و در فرمانبردارى تواش مكانتى رفيع.

بار خدايا،درود بفرست بر جبرئيل،آن فرشته‏اى كه امين وحى‏توست و ساكنان آسمانهايت را مطاع است و در آستان تواش مرتبتى‏عظيم است و خود مقرب درگاه توست.

و درود بفرست،بر روح،آن فرشته‏اى كه فرمانرواى فرشتگان‏مأمور بر حجابهاست،و بر روح كه از عالم امر توست.

بر آنها درود بفرست و برفرشتگانى كه فروتر از آنهايند:آنان كه‏ساكنان آسمانهاى تواند و امينان رسالتهاى تو.هر چه كوشش كنند،خستگى بر خود نبينند و هر چه تحمل رنج كنند،درماندگى و سستى‏نپذيرند.خواهشهاى دل از تسبيح تو بازشان ندارد و سهوها و غفلتها ازتعظيم تو رويگردانشان نسازد.از خشوع ديده بر هم نهاده‏اند و ياراى‏نگريستن در تو را ندارند.

سر فرو داشته‏اند و رغبتشان به چيزهايى كه درنزد توست بسيار است.

همه آزمنديشان ياد نعيم توست و در برابرعظمت تو و جلال كبرياى تو به تواضع سر به زير افكنده‏اند.و چون به‏لهيب دوزخ تو بنگرند و نهيبش را بر گنهكاران بشنوند،گويند كه‏پروردگارا منزهى تو،تو را آنچنان كه سزاوار پرستش توست‏نپرستيده‏ايم.

خداوندا،بر ايشان درود بفرست و بر ملائكه رحمت خويش،و آنان‏كه مقرب درگاه تواند،و آنها كه حاملان غيب به پيامبران تواند،و آنان‏كه امينان وحى تواند،و بر فرشتگانى كه خاص خود گردانيده‏اى و به‏تقديس خود از خوردن و آشاميدنشان بى‏نياز ساخته‏اى و در درون‏طبقات آسمانهايت جاى داده‏اى.و درود بفرست بر آن گروه ازفرشتگان كه در اطراف آسمانها ايستاده‏اند،آن هنگام كه فرمان اتمام‏وعده خداوندى فرا رسد.

درود بفرست بر خازنان باران و روان كنندگان ابرها كه چون برابرها بانگ زنند،آواز تندرها به گوش رسد و چون ابرها از آن نهيب به‏راه افتند،آذرخشها از درونشان بدرخشد.و بر آن فرشتگان كه دانه‏هاى‏برف و تگرگ را از پى مى‏آيند و با هر قطره باران كه فرو مى‏شود،فرودمى‏آيند .و بر آن فرشتگان كه نگهبانان خزاين بادهايند و آنان كه‏موكلان بر كوههايند تا فرو نريزند و آن فرشتگان كه ميزان و مقدار آبها وپيمانه بارانها را به ايشان آموخته‏اى.

درود بفرست بر آن فرشتگان كه رسولان تو به ساكنان زمينند:يا بلايى ناخوش فرو مى‏آورند يا آسايشى خوش.و آن سفيران گرانقدرنيكوكار و آن بزرگواران كه نويسنده و نگهدارنده اعمال ما هستند.ودرود بفرست بر فرشته مرگ و يارانش و نكير و منكر و رومان‏#(1) كه‏آزماينده ساكنان گورهاست.و آن فرشتگان كه بر گرد بيت المعمور#(2) طواف مى‏كنند.و بر مالك و خازنان دوزخ و بر رضوان و خادمان بهشت.

و بر فرشتگانى كه از فرمان خداى سر بر نمى‏تابند و هر چه فرمان يابندهمان كنند.

درود فرست بر آن فرشتگان كه به ما مى‏گويند:«سلام بر شما به‏خاطر آن همه شكيبايى كه ورزيده‏ايد.سراى آخرت چه سرايى‏نيكوست.»#(3) و درود فرست بر فرشتگان زبانى‏#(4) كه چون فرمانشان رسد كه«بگيريدش و در زنجيرش كشيد و به دوزخش در افكنيد»#(5) ،بى‏درنگ وبى‏آنكه مهلتش دهند،او را فروگيرند.

و درود فرست بر فرشتگانى كه نام آنها در وهم ما نگنجيد و مقام ومرتبت آنها را در نزد تو ندانستيم و ندانستيم به چه كارى مأمورند.

و درود بفرست بر فرشتگان ساكن هوا و زمين و آب و آنها كه برآفريدگان گماشته‏اند.

بار خدايا،بر آنان درود بفرست در روزى كه هر كس آيد با اوفرشته‏اى است كه مى‏راندش و فرشته‏اى است كه بر اعمال او گواهى مى‏دهد.

بار خدايا،بر آنان درود بفرست،آن سان درودى كه بر كرامت وپاكيشان،كرامت و پاكى ديگر افزايد.

بار خدايا،در آن هنگام كه بر فرشتگان و رسولانت درود مى‏فرستى‏و درود ما نيز به آنان مى‏رسانى،به آنكه زبان ما به ثناى ايشان گشاده‏اى‏بر ما نيز رحمت فرست.انك جواد كريم .

پى‏نوشتها

1.رومان نام ملكى است كه پيش از نكير و منكر به قبر مى‏آيد و سخن مى‏پرسد

2.بيت المعمور:خانه آبادان.خانه‏اى است در آسمان ششم برابر كعبه كه مطاف‏فرشتگان است .

3.اشاره است به اين آيه: سلام عليكم بما صبرتم فنعم عقبى الدار. (سوره 13/آيه 24)

4.زبانيها فرشتگان عذابند.

5.اشاره به آيه‏هاى «خذوه فغلوه ثم الجحيم صلوه.» (سوره 69/آيه‏هاى 30 و 31)

.       چون به دعا آغاز مى‏كرد نخست خداى عز و جل را با چنين عبارتهاى حمد و ثنا مى‏گفت

حمد و سپاس خداى را،آن نخستين بى پيشين را و آن آخرين‏ بى پسين را،خداوندى را كه ديده بينايان از ديدارش قاصر آيد و انديشه‏ واصفان از نعت او فروماند.آفريدگان را به قدرت خود ابداع كرد و به‏ مقتضاى مشيت خويش جامه هستى پوشيد و به همان راه كه ارادت او بود روان داشت و رهسپار طريق محبت خويش گردانيد.

چون ايشان را به پيش راند،كس را ياراى واپس گراييدن نبود،و چون واپس دارد،كس را ياراى پيش تاختن نباشد.

هر زنده جانى را از رزق مقسوم خويش توشه‏اى معلوم نهاد؛آن‏ سان كه كس نتواند از آن كه افزونش داده،اندكى بكاهد و بر آن كه‏ اندكش عنايت كرده،چيزى بيفزايد.

سپس هر يك از آدميان را عمرى معين مقرر كرد و مدتى محدود كه با گامهاى روزها و سالهايش مى‏پيمايد،تا آنگاه كه به سر آردش؛آن سان‏ كه چون آخرين گامها را بر دارد و پيمانه عمرش لبريز شود،او را فرو گيرد:يا به ثواب فراوانش بنوازد،يا به ورطه عقابى خوفناكش‏ اندازد،تا بدكاران را به كيفر عمل خويش برساند و نيكوكاران را به‏ پاداش كردار نيك خويش و اين خود عين عدالت اوست.

منزه و پاك است نامهاى او و ناگسستنى است نعمتهاى او.كس را نرسد كه او را در برابر اعمالش باز خواست كند و اوست كه همگان را به‏ باز خواست كشد.#(1) حمد و سپاس خداوندى را كه اگر معرفت حمد خويش را از بندگان‏ خود دريغ مى‏داشت،در برابر آن همه نعمتها كه از پس يكديگر بر آنان‏ فرو مى‏فرستاد،آن نعمتها به كار مى‏داشتند و لب به سپاسش‏ نمى‏گشادند،به رزق او فراخ روزى مى‏جستند و شكرش نمى‏گفتند.و اگر چنين مى‏بودند از دايره انسانيت برون مى‏افتادند و در زمره‏ چارپايان در مى‏آمدند.چنان مى‏شدند كه خداى تعالى در محكم تنزيل‏ خود گفته است:«چون چارپايانند،بل از چارپايان هم گمراه‏تر.»#(2)

حمد و سپاس خداوندى را كه خود را به ما شناسانيد و شيوه‏ سپاسگزارى‏اش را به ما الهام كرد و ابواب علم ربوبيت خويش را به‏ روى ما بگشاد و ما را به اخلاص در توحيد او راه نمود و از الحاد و ترديد در امر وى به دور داشت.او را سپاس گوييم،چنان سپاسى كه چون در ميان سپاسگزارانش زيستن گيريم،همواره با ما باشد و به يارى آن از همه آنان كه خواستار خشنودى و بخشايش او هستند گوى سبقت‏ بربايم.آن چنان سپاسى كه تابشش تاريكى وحشت افزاى گور بر ما روشن گرداند و راه رستاخير براى ما هموار سازد و در آن روز كه هر كس‏ به جزاى عمل خويش رسد و بر كس ستم نرود و هيچ دوستى از دوست‏ خويش دفع مضرت نتواند و كس به كس يارى نرساند،چون در موقف‏ بازخواست ايستيم،منزلت ما برافرازد و بر مرتبت ما بيفزايد .

حمد و سپاسى آنچنان كه نوشته در نامه عمل ما به اعلى عليين فرا رود و فرشتگان مقرب بر آن گواهى دهند.

حمد و سپاسى آنچنان كه در آن روز كه ديدگان را پرده حيرت‏ فرو گيرد،ديدگان ما بدان روشنى گيرد و در آن روز كه گروهى سيه‏روى‏ شوند،ما سپيدروى گرديم.

حمد و سپاسى آنچنان كه ما را از آتش دردناك خداوندى برهاند و در جوار كرمش بنشاند.

حمد و سپاسى آنچنان كه ما را با فرشتگان مقرب او همنشين سازد و در آن سراى جاويد كه جايگاه كرامت هميشگى اوست با پيامبران‏ مرسل همدوش گرداند.

حمد خداوندى را كه سيرتها و صورتهاى پسنديده را براى ما برگزيد و روزيهاى خوش و نيكو را به ما ارزانى داشت.خداوندى كه ما را آن گونه برترى داد كه بر همه آفريدگان سلطه يابيم،چندان كه به‏ قدرت او هر آفريده فرمانبردار ماست و به عزت او در ربقه طاعت ما.

سپاس خداوندى را كه جز به خود،در نياز را به روى ما فرو بست.

چگونه از حمد او بر آييم؟كى سپاسش توانيم گفت؟نمى‏توانيم،كى‏ توانيم؟

حمد خداوندى را كه در پيكر ما ابزارهايى نهاد كه توان بست و گشادمان باشد و به نعمت روح،زندگيمان عنايت فرمود و اندامهايى داد كه به نيروى آنها كارها توانيم ساخت و ما را از هر چه خوش و گوارنده‏ است روزى داد و به فضل خويش بى‏نياز گردانيد و به من و كرم خود سرمايه بخشيد.و تا فرمانبردارى و سپاسگزاريمان بيازمايد،به كارهايى‏ فرمان داد و از كارهايى نهى فرمود.چون از فرمانش سر برتافتيم و بر مركب عصيان برنشستيم،به عقوبت ما نشتافت و در انتقام از ما تعجيل‏ روا نداشت،بلكه به رحمت و كرامت خويش ما را زمان داد و به رأفت و حلم خود مهلت عطا فرمود،باشد كه بازگرديم.

حمد و سپاس خداوندى را كه ما را به توبه راه نمود.و اگر پرتو فضل‏ او نبود،هرگز بدان راه نمى‏يافتيم.و اگر از فضل او تنها به همين يك‏ نعمت بسنده مى‏كرديم،بازهم دهش او به ما نيكو و احسان او در حق ما جليل و فضل و كرمش بس كرامند مى‏بود،كه روش او در قبول توبه پيشينيان نه چنين بود.ما را از هر چه فراتر از تاب و توانمان بود معاف‏ داشت و جز به اندازه توانمان تكليف نفرمود و جز به اعمال سهل و آسانمان وا نداشت،تا هيچ يك از ما را عذرى و حجتى نماند.

هر كه از ما سر از فرمانش برتابد،كارش به شقاوت كشد و آن كه به‏ درگاه او روى كند،تاج سعادت بر سر نهد.

حمد و سپاس خداى را،بدان سان كه مقرب‏ترين فرشتگانش و گرامى‏ترين آفريدگانش و ستوده‏ترين ستايندگانش مى‏ستايند.

حمدى برتر از هر حمد ديگر،آن سان كه پروردگار ما از همه آفريدگان‏ خود برتر است.

حمد باد او را به جاى هر نعمتى كه بر ما و بر ديگر بندگان در گذشته و زنده خود دارد،به شمار همه چيزها كه در علم بى‏انتهاى او گنجد و چند برابر نعمتهايش،حمدى بى‏آغاز و بى‏انجام و تا روز رستاخيز،حمدى‏ كه حدى و مرزى نشناسد و حسابش به شمار در نيايد و پايانش نبود و زمانش در نگسلد.حمدى كه ما را به فرمانبردارى و بخشايش او رساند و خشنودى‏اش را سبب گردد و آمرزش او را وسيله باشد و راهى بود به‏ بهشت او پناهگاهى بود از عذاب او و آسايشى بود از خشم او و ياورى بود بر طاعت او و مانعى بود از معصيت او و مددى بود بر اداى حق و تكاليف‏ او.حمدى كه ما را در ميان دوستان سعادتمندش كامروا كند و به زمره‏ آنان كه به شمشير دشمنانش به فوز شهادت رسيده‏اند درآورد.انه ولى‏ حميد.

پى‏نوشتها

1.اشاره است به اين آيه: «لا يسئل عما يفعل و هم يسئلون (سوره 21/آيه 23)

.2 ان هم الا كالانعام بل هم اضل سبيلا (سوره 25/آيه 44)